Psikoloğa Sorulacak Sorular Nelerdir? İlk Görüşme İçin 10 Soru

İlk randevunuzu aldınız. Kafanızda bir sürü soru var ama bir yandan da şunu düşünüyorsunuz: o odada soru soran psikolog değil mi, benim sormam tuhaf kaçmaz mı?

Kaçmaz. Psikolog ilk görüşmede size sizi tanımak için sorular sorar, bunu ilk görüşme yazımızda ayrıntısıyla anlattık. Görüşme ise iki yönlüdür. Siz de karşınızdaki kişinin nasıl çalıştığını, sizin için doğru kişi olup olmadığını anlamak için soru sorabilirsiniz. Psikoloğa sorulacak sorular, terapiye güvenle başlamanın en kolay yoludur.

Psikoloğa soru sormak doğru mu?

Evet. Terapide en belirleyici şeylerden biri danışanla psikolog arasındaki güven ilişkisidir ve güven, belirsizlik azaldıkça kurulur. Ne olacağını bilmediğiniz bir sürece kendinizi bırakmak zordur. Nasıl ilerleyeceğini bildiğiniz bir sürece katılmak ise daha kolaydır.

Psikolog için de sorularınız değerlidir. Neyi merak ettiğiniz, nelerden çekindiğiniz ve süreçten ne beklediğiniz hakkında bilgi verir. “Bunu sormak ayıp olur mu?” diye düşündüğünüz bir soru varsa onu da sorun; çoğu zaman en işe yarayan sorular bunlardır.

İlk görüşmede psikoloğa hangi sorular sorulabilir?

Aşağıdaki soruların hepsini sormanız gerekmez. Size en çok takılanları seçin.

1. Hangi eğitimleri aldınız?

Psikoloji lisans eğitiminin yanında hangi terapi eğitimlerini aldığını sormak hakkınızdır. Eğitimin süresi, veren kurum ve varsa süpervizyon bilgisi açık biçimde anlatılabilir. Bu bilgileri paylaşmaktan çekinen birinin karşısında kendinizi rahat hissetmeniz zor olur.

2. Hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz?

Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi, EMDR gibi yaklaşımlar farklı yollar izler. Yöntemin adını bilmeniz gerekmez. Ama seanslarda ne yapacağınızı sorabilirsiniz: daha çok konuşacak mısınız, ödev olacak mı, geçmişe ne kadar bakılacak?

3. Benim yaşadığım konuyla daha önce çalıştınız mı?

Kaygı, ilişki sorunları, yas ya da travma gibi her konu farklı bir birikim ister. Psikoloğun bu alanda nasıl çalıştığını ve gerektiğinde sizi başka bir uzmana yönlendirip yönlendirmeyeceğini sormak, doğru yerde olup olmadığınızı anlamanıza yardım eder.

4. Bir seans ne kadar sürüyor, ne sıklıkla görüşeceğiz?

Seans süresi kuruma ve görüşme türüne göre değişir. Bireysel görüşme ile çift görüşmesinin süresi çoğu zaman aynı değildir. Haftada bir mi, iki haftada bir mi görüşeceğinizi baştan bilmek, planınızı yapmanızı kolaylaştırır.

5. Süreç ne kadar sürer, ilerlemeyi nasıl anlayacağız?

Kesin bir seans sayısı ilk görüşmede verilemeyebilir; bu normaldir. Yine de hedeflerin nasıl belirleneceğini ve ilerlemenin hangi aralıklarla birlikte gözden geçirileceğini sorabilirsiniz.

6. Anlattıklarım gizli kalacak mı?

Gizlilik terapinin temel ilkesidir. Paylaştıklarınızın kimlerle hangi durumda paylaşılabileceğini, kayıtların nasıl saklandığını ve gizliliğin hangi yasal durumlarda sınırlandığını sormak hakkınızdır. Bu konuyu psikoloğa ne zaman gidilir yazımızda da ele aldık.

7. Ücret, ödeme ve iptal koşulları nedir?

Para konuşmak birçok kişiye zor gelir ama bu sorular sürecin sağlıklı ilerlemesi için gereklidir. Seans ücretini, ödemenin nasıl yapılacağını ve son dakika iptallerinde ne olacağını baştan öğrenmek, sonradan yaşanacak kırgınlıkları önler.

8. Online görüşme yapabilir miyiz?

Şehir dışına taşınmanız, yoğun bir dönem geçirmeniz ya da ofise gelmenizin zorlaştığı günler olabilir. Görüşmelerin gerektiğinde online sürdürülüp sürdürülemeyeceğini sormak, sürecin yarıda kalmasını engeller.

9. İlaç kullanmam gerekirse ne olacak?

Psikologlar ilaç yazmaz. İlaç kararı her zaman hekime aittir. Psikoloğunuza, gerekli gördüğünde sizi bir hekime yönlendirip yönlendirmeyeceğini ve terapinin ilaç tedavisiyle birlikte nasıl yürüyeceğini sorabilirsiniz.

10. Kendimi rahat hissetmezsem ne yapabilirim?

Bu soru en çok çekinilen sorudur ama en önemlilerinden biridir. Rahatsız olduğunuz bir şeyi seansta dile getirebileceğinizi bilmek, ilişkinin güvenli olduğunu gösterir. İyi bir psikolog bu geri bildirimi savunmaya geçmeden dinler; gerekirse başka bir meslektaşa yönlendirmeyi de konuşur.

Hangi cevaplar dikkatinizi çekmeli?

Sorularınıza verilen cevaplar en az sorular kadar önemlidir. Şu işaretler, durup düşünmeniz gerektiğini gösterebilir:

Bu işaretlerden biri tek başına her şeyi açıklamaz. Ama içinizde bir rahatsızlık bırakıyorsa onu ciddiye alın. İyi bir psikoloğu tanımanın diğer yollarını iyi bir psikolog nasıl anlaşılır yazımızda topladık.

İlk görüşmede psikoloğa ne anlatmalıyım?

Hazırlıklı gelmeniz gerekmez. Sizi terapiye getiren şeyi kendi cümlelerinizle anlatmanız yeterlidir, ne kadar dağınık olursa olsun. “Nereden başlayacağımı bilmiyorum” demek de geçerli bir başlangıçtır; psikolog sorularıyla size yol gösterir.

Yine de birkaç noktayı önceden düşünmek işinizi kolaylaştırır. Sizi en çok zorlayan durum ne, ne zamandır sürüyor, şimdiye kadar neler denediniz? Terapiden ne beklediğinizi tek bir cümleyle söyleyebilir misiniz? Bu soruların cevabını bilmiyorsanız sorun değil, bunları birlikte bulmak da ilk görüşmelerin işidir.

Psikoloğun her sorusuna cevap vermek zorunda mıyım?

Hayır. Konuşmaya hazır hissetmediğiniz bir konu varsa bunu söyleyebilirsiniz. “Bunu daha sonra anlatmak istiyorum” demek terapiyi zorlaştırmaz, aksine sınırlarınızı ifade etmenin ilk örneğidir. O konuya ne zaman döneceğinize siz karar verirsiniz.

Sorularımı nasıl hazırlamalıyım?

En kolayı not almaktır. İlk görüşmede heyecan yüzünden aklınızdakilerin yarısını unutabilirsiniz; telefonunuza yazdığınız birkaç madde bunu önler.

Hepsini sormak zorunda değilsiniz. İlk seansta size en çok takılan birkaç soruyu sorun, gerisini sonraki görüşmelere bırakın. Terapi boyunca aklınıza yeni sorular gelecektir ve onları sormak da sürecin parçasıdır.

Online görüşmede de aynısı geçerlidir. Görüşmeden önce sorularınızı yanınızda tutun; ekranın karşısında daha da kolay unutulabiliyor.

Psikolog Rana Pekel ile çalışırken bu soruların cevapları neler?

Sık sorulan soruların cevaplarını baştan paylaşalım:

Bireysel görüşmelerin nasıl ilerlediğini bireysel terapi sayfamızda, BDT’nin seanslarda nasıl uygulandığını bilişsel davranışçı terapi sayfamızda okuyabilirsiniz.